Liệu Ngân hàng Trung ương Úc có in thêm tiền và thực thi chính sách nới lỏng cung tiền?

Wednesday, 18/12/2019, 22:00 PM

Nếu công cụ nới lỏng cung tiền được sử dụng vào thời điểm này, Úc sẽ trở thành quốc gia thử nghiệm. Các chuyên gia kinh tế lý giải tại sao Ngân hàng Trung ương đang cân nhắc lựa chọn này và điều gì sẽ diễn ra nếu chính sách được thực thi.

Ngân hàng Trung ương Úc

Nguồn ảnh: AAP

Những tác động của cắt giảm lãi suất

Ngân hàng Trung ương Úc (RBA) đã cắt giảm lãi suất chính thức ba lần trong năm nay, từ 1,5% xuống còn 0,75% sau hai năm không có động thái điều chỉnh nào. Kết quả là lãi suất thế chấp ở Úc hiện cũng đã ghi nhận mức thấp nhất trong lịch sử, đây là thông tin tốt với người đi vay, nhưng với những người gửi tiết kiệm thì tiền lãi kiếm được từ các khoản tiền gửi ngân hàng là gần như bằng không.

Quyết định cắt giảm lãi suất chỉ được đưa ra khi tăng trưởng kinh tế bị đình trệ hoặc có nguy cơ suy giảm. Mặc dù Úc đã trải qua 28 năm liên tiếp ghi nhận quy mô kinh tế mở rộng nhưng báo cáo mới nhất về chỉ tiêu GDP cho thấy tăng trưởng kinh tế quốc gia đã giảm xuống mức thấp trong một thập kỷ trở lại đây. Động thái cắt giảm lãi suất của RBA đã được kỳ vọng sẽ khuyến khích tiêu dùng trong dân chúng và hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp. Nhưng thực tế đang không diễn ra như vậy.

Thay vì lấy tiền tiết kiệm ra để mua sắm thì người dân lại ưu tiên dùng để thanh toán các khoản thế chấp sớm hơn. Khi tiêu dùng trên thị trường suy giảm, các doanh nghiệp cũng không có cơ sở để mở rộng quy mô và thuê thêm nhân công, điều này được phản ánh trong báo cáo thị trường lao động mới nhất, theo đó số lượng việc làm tạo mới đã lần đầu tiên giám xuống tính trong gần một năm rưỡi trở lại đây. Hệ quả là tiền lương cũng không tăng và lạm phát thấp.

Mặc dù vậy, lãi suất thấp hơn đã thu hút nhiều người mua quay trở lại thị trường bất động sản, đặc biệt hai thủ phủ lớn nhất là Sydney và Melbourne đang chứng kiến ​​sự hồi phục nhanh chóng và thị trường cổ phiếu hiện đang giao dịch ở mức cao kỷ lục vì cổ phiếu mang lại lợi nhuận tốt hơn tiền mặt.

Chính sách nào tiếp theo cho tăng trưởng kinh tế?

Ngân hàng Trung ương Úc đã sử dụng gần hết khả năng của công cụ lãi suất khi mà mức lãi suất đang tiến gần đến 0% và điều này dự báo một kịch bản chính sách tiền tệ bất thường. Đó có thể là việc đặt lãi suất ở dạng lãi suất âm, đồng nghĩa với việc giảm giá trị đồng đô-la Úc trên thị trường ngoại hối và hàng xuất khẩu của Úc trở nên rẻ hơn. Đó cũng có thể là cam kết duy trì lãi suất thấp trong một thời gian để ổn định niềm tin của thị trường, như những gì mà RBA đang làm, và cho phép cho các ngân hàng thương mại vay với lãi suất chiết khấu ưu đãi, tuy nhiên quỹ tiền lại không phải là vấn đề hiện tại của các ngân hàng thương mại.

RBA vì vậy sẽ phải cân nhắc tới lựa chọn mở rộng cung tiền.

Mở rộng cung tiền tiềm ẩn nguy cơ gia tăng bất bình đẳng

Mở rộng cung tiền là khi một ngân hàng trung ương như RBA mua hoặc in tiền để mua trái phiếu chính phủ hoặc trái phiếu tư nhân. Kết quả là lượng tiền cung ứng ra nền kinh tế sẽ tăng lên, lượng tiền này có thể chảy vào các kênh đầu tư và, kỳ vọng sẽ tạo thêm việc làm cho nền kinh tế. Nó cũng sẽ khuyến khích các ngân hàng tiếp tục cho vay tiền với lãi suất tốt.

Đây là hình thức kích thích kinh tế mà RBA miễn cưỡng sử dụng, vì nó sẽ khiến đồng tiền mất giá và các tài sản như bất động sản có thể tăng giá quá mức. Thống đốc Ngân hàng Trung ương Philip Lowe đã khẳng định rằng nới lỏng cung tiền, dưới hình thức mua trái phiếu chính phủ, sẽ chỉ được cân nhắc khi lãi suất chính thức giảm xuống mức 0,25%.

Đánh giá về công cụ này, chuyên gia kinh tế của Công ty đầu tư AMP Capital, ông Shane Oliver, cho rằng mở rộng cung tiền không phải là lựa chọn tồi tệ với nước Úc. Mặt khác nó sẽ giúp làm giảm chi phí vay, tài sản trở nên có giá hơn và từ đó làm tăng mức độ giàu có của chủ sở hữu, và khi mà đồng đô-la Úc giảm giá nó cũng sẽ hỗ trợ tăng trưởng kinh tế thông qua xuất khẩu.

Nhược điểm chính của công cụ này là có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng khi thúc đẩy thị trường bất động sản và cổ phiếu. Đây là lý do mà chính sách tài khóa mở rộng (tập trung vào tăng chi tiêu công của chính phủ) là sự lựa chọn tốt hơn so với nới lỏng tiền tệ, vì công cụ tài khóa có thể giúp chính phủ đạt được mục tiêu theo cách công bằng hơn.

Chuyên gia kinh tế của Ngân hàng Quốc dân Úc NAB, ông Alan Oster, cho rằng nới lỏng tiền tệ không xấu nhưng chính phủ vẫn cần thể hiện vai trò của mình. Theo ông, công cụ tiền tệ chỉ có ích khi nền kinh tế đang ở ranh giới biên, nó không có tác dụng kích thích cầu tư nhân kể cả khi được áp dụng đồng thời với cắt giảm lãi suất. Vì vậy, ông nghiêng về việc sử dụng chính sách tài khóa để kích thích kinh tế.

Theo ông Oster, ngân sách chính phủ có thặng dư để sử dụng nếu các bộ phận của nền kinh tế gặp khó khăn. Thực tế này đang xảy ra trong khu vực tư nhân. Chính phủ có các lựa chọn khả thi bao gồm giảm thuế đợt hai, tăng chi tiêu cho các dự án cơ sở hạ tầng ngắn hạn, tăng phụ cấp đầu tư và tăng phụ cấp thất nghiệp.

Mở rộng cung tiền ở các nền kinh tế khác đã diễn ra như thế nào?

Nếu lựa chọn chính sách nới lỏng cung tiền vào lúc này thì nước Úc sẽ trở thành trường hợp thử nghiệm bởi công cụ sẽ được thực thi vào thời điểm nền kinh tế vẫn đang phát triển, chỉ là với tốc độ chậm.

Trước đó, nới lỏng cung tiền đã được triển khai ở châu Âu và Mỹ khi những nền kinh tế này rơi vào tình trạng suy thoái sau cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và chỉ khi lãi suất đã xuống mức không. Tất nhiên, các biện pháp thắt lưng buộc bụng cũng được thực hiện, bao gồm cắt giảm phúc lợi làm gia tăng bất bình đẳng.

Ông Oliver của AMP Capital cho biết những chính sách này cũng phát huy tác dụng nhất định nhưng con đường phục hồi mất vài năm. Tỷ lệ thất nghiệp ở Eurozone đã giảm từ mức rất cao là 12% của năm 2013 xuống còn 7,5% vào năm 2017. Tại Mỹ, thất nghiệp giảm từ 9% năm 2011 xuống còn 4% vào năm 2017 – kết quả này cho phép Cục Dự trữ Liên bang Mỹ bắt đầu chấm dứt nới lỏng cung tiền. Ở Nhật Bản, mặc dù mục tiêu giảm thất nghiệp xuống 2% vẫn chưa đạt được, nhưng tăng trưởng tiền lương đã được nâng lên. Vào đầu năm ngoái, nền kinh tế toàn cầu nhìn chung đã có dấu hiệu hồi phục, trước khi bị chiến tranh thương mại Mỹ – Trung gây tổn hại.

 

Nguồn tin: sbs.com.au

Liệu Ngân hàng Trung ương Úc có in thêm tiền và thực thi chính sách nới lỏng cung tiền?
Vui lòng đánh giá bài viết

Leave your comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Tin cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm